woWolof

Naka la siwilisasioŋ yi di tekki juddu, am ak tàggoo

Jul 03, 2026

Bayil ab bataaxal

Ci taarixu nit ñi, civilisasioŋ bu nekk dafa am gis-gis bu amul fenn ci juddu, dundu nit ak tàggoo bu mujj, ñu tabax xeeti jaamu ak gëm-gëm yu bari ngir leeral kumpa yi gëna am solo ci àdduna. Yooyu tekki aada duñu musa nekk ay cosaan ak aada yu bari; Dañuy wane ni askan yu bari yi di gisee cosaanu doomi aadama yi, njariñu àdduna bi ak ni ñuy jaar ginaaw bi ñu génnee àdduna.

Civilisasioŋ yu njëkk ya, lu ci melni Egypt ak Mesopotamie, dañu jàppoon juddu ni kado bu sell la bu bawoo ci yàlla yi, te du nekk mbiri àdduna kese. Nit ñi dañu gëmoon ni nit ñi dañu leen sàkk ci suuf ak dooley Yàlla, ñu judd ngir boole àdduna bi ak doxalinu ngëm. Gëm-gëm yu mel noonu, dañu soppi juddu nekk xew-xewu xew-xew bu mag, fees dell ak ay xew-xewu barke ak setal, di màndargaal ñëwu nit ku bees ci askan wi, ak wéyal dundu lakk bi.

Li nit ñi di xalaat ci dundu gi itam wuute na lool ci gox bu nekk. Aada Maya yi ak Aztec yi dañu jàpp ni dundu gi dafay wër àdduna bi ba fàww, maanaam màggug nit, màgget ak liggéey yi ñuy def bis bu nekk dañu bokk ci yeesal àdduna bi. Ci siwilisasioŋ cosaan yu Asie penku, dundu gi dafay fësal ndono famiy ak jëf yu rafet. Valeur ku nekk mingi ci tëye ndono maam yi ak joxe ethique famiy, def dundu lu am solo jaaraleko ci wéyal diggante ay mbokk.

Coppite bi gëna mag ci wàllu aada mingi ci ni ñuy xamee tàggoo ak dee. Aada diine yu sowwu jàpp ni dee mooy àtte ba noppi yóbbu nit ci mucc gu sax. Waaye ci Mexique, bis bi ñuy màggal néew yi ak yeneen xew-xew yu bari ci dëkk bi dañu jàppee dee ni ndaje bu neex ak seeni maam, du mujjentalu musiba. Ci jamano jooju, cosaan ak aada Confucius dafay ñaax nit ñi ñu fàttaliku seen maam ak jaamu seen maam, ba noppi ñu am diggante bu am solo diggante ñiy dundu ak ñi génn àdduna.

Ci jamono jii, tekki yu yàgg yooyu ñu ngi wéy di am njeexital ci dundin nit ñi ak ci xew-xewu dëj. Ginaaw gis-gis bu wuute bi nit ñi am ci juddu, nekk ak tàggoo, mooy valeur yu mag yi civilisasioŋ bu nekk am. Saytu wuute yooyu ci wàllu aada dafay jàppale nit ñi ñu baña bàyyi xel ci àdduna, ñu xam wuute gi am ci dundu, ba noppi ñu jox cër reeni ngëm yu amul fenn ci bépp siwilisasioŋ ci àdduna bi.

Yonnee nga laaj
CAO COUNTY WOODEN CO., LTD
Keesu néew, urne dénk, jumtukaayi keesu néew, produit dëj, panneau dénk, fotëy dénk, ak ñoom seen.
jokkool ak nun